กรุงเทพธุรกิจ

  •  

Life Style

วันที่ 8 กุมภาพันธ์ 2552 01:00

เรื่องไม่ยุ่งของนักปลูกกุหลาบ

อ.จีระ ดวงพัตรา

กุหลาบพันธุ์ โป๊ป จอห์น ปอล ที่ 2 (Pope John Paul II) ประเภทกุหลาบดอกใหญ่ หนึ่งกิ่งมีเพียงดอกเดียว ดอกมีสีขาว ได้รับเลือกให้ปลูกในพระราชวังวาติกัน

กุหลาบพันธุ์ แบล็คโรส (Black Rose) โครงการหลวงใช้เวลาเพาะพันธุ์กว่า 10 ปีจึงสำเร็จ โดดเด่นเรื่องสี คือมีสีแดงเข้มจนเกือบดำ

ประติมากรรมดอกไม้รูปพระอาทิตย์ในงาน '61 ปี ห้างสรรพสินค้าเซ็นทรัล' โดดเด่นที่การไล่โทนสีของดอกกุหลาบ ตกแต่งโดย 'ธาตรี วัฒนยืนยง'

ภาพประกอบข่าว
TOOLS
คอลัมน์อื่นๆ

จีระ ดวงพัตรา ผู้เชี่ยวชาญการปลูกกุหลาบมากว่า 40 ปี เล่าพัฒนาการของดอกไม้ที่คนกว่าครึ่งโลก ยกย่องให้เป็นสัญลักษณ์แห่งความรัก

ดอกไม้ที่คนกว่าครึ่งโลก ยกย่องให้เป็นสัญลักษณ์แห่งความรักและความปรารถนาดี อีกไม่กี่วันดอกไม้ชนิดนี้จะเป็นที่พูดถึงในเรื่องราคาและความต้องการ ความบอบบางของกลีบดอกที่ชวนทะนุถนอม ความงดงามของสีสัน ความหอมละมุนที่แสนจะเป็นเอกลักษณ์ และความแหลมคมของหนามที่ก้านดอก ทำให้ กุหลาบ เป็นดอกไม้ในฝันของผู้คนมากมายที่มีความรัก เช่นเดียวกับที่มีตำนานมากมายที่เล่าเกี่ยวพันกับเสน่ห์อันลึกลับของกุหลาบ พอๆ เสียงร่ำลือของความยากในการปลูกดอกไม้ชนิดนี้

ในบรรดากุหลาบที่ปลูกประดับตามสถานที่ต่างๆ ในสวนสาธารณะ ตามแหล่งท่องเที่ยว แม้แต่ตามอาคารบ้านเรือนทั่วไป อ.จีระ ดวงพัตรา ผู้เชี่ยวชาญเรื่องการปลูกกุหลาบมานานกว่า 40 ปี และเจ้าของไร่ 'จีระโรสเนิสเซอรี่' จังหวัดเชียงใหม่ กล่าวว่า สมาคมกุหลาบโลก (The World Federation of Rose Society) ซึ่งมีสำนักงานอยู่ในกรุงลอนดอน จำแนกกุหลาบในโลกไว้เป็น 3 กลุ่มใหญ่ๆ คือ

1. กุหลาบป่า หมายถึง กุหลาบที่มีมาตั้งแต่ดั้งเดิมย้อนกลับไปนับล้านปี นักวิทยาศาสตร์พบ 'ฟอสซิลใบกุหลาบ' ที่พิสูจน์ได้ว่ามีอายุนับ 40 ล้านปี และปัจจุบันเก็บรักษาไว้ที่สถาบันสมิธโซเนียนในสหรัฐอเมริกา

2. กุหลาบสมัยเก่า (Old Fashioned Roses) หมายถึงกุหลาบในยุคก่อนที่มีการนำมาผสมพันธุ์โดยนักพันธุศาสตร์ ส่วนใหญ่เป็นกุหลาบก่อนศตวรรษที่ 20 คุณสมบัติเด่นคือมีกลิ่นหอมชัดเจน

3. กุหลาบนิยมสมัยใหม่ (Modern Roses) หมายถึงกุหลาบที่พัฒนาพันธุ์ขึ้นในศตวรรษที่ 20 และ 21 เพื่อให้ดอกมีขนาดใหญ่สวยงามขึ้น ดอกมีสีสันให้เลือกมากขึ้น หรือพัฒนาให้พันธุ์มีความแข็งแรงมากขึ้นในการเพาะเลี้ยง ซึ่งทำให้เป็นที่นิยมของท้องตลาด หลังชื่อกุหลาบมักกำกับด้วยตัวอักษร HT ซึ่งย่อมาจาก Hybrid Tea หมายถึงกุหลาบประเภทดอกใหญ่ และมักได้รับการตั้งชื่อตามคนดังแวดวงต่างๆ ในสังคมโลก เช่น กุหลาบพันธุ์ลาเกอร์เฟล (Lagerfeld) ซึ่งตั้งตามชื่อดีไซเนอร์ที่เป็นตำนานแห่งวงการแฟชั่นโลก, กุหลาบพันธุ์แอนนา พาฟโลวา (Anna Pavlova) เป็นชื่อของนักบัลเลต์ชื่อดังชาวรัสเซีย ผู้สร้างตำนานการเต้น The Dying Swan ดอกขนาดใหญ่ สีชมพูอ่อน ฯลฯ

ปัจจุบัน ในต่างประเทศให้ความสำคัญกับการพัฒนาพันธุ์กุหลาบเป็นอย่างมากและมีการจัดประกวดเพื่อพัฒนาพันธุ์กุหลาบทุกปี เช่น กุหลาบที่ชนะเลิศในอเมริกาจะมีคำกำกับเป็นสัญลักษณ์ว่า AARS ซึ่งย่อมาจาก All American Rose Selections ในขณะที่ประเทศทางยุโรปมักใช้คำว่า Gold Medal และ Throphy

กุหลาบสมัยเก่าที่ผสมใหม่เพื่อให้ได้ดอกใหญ่ และกลายเป็นกุหลาบนิยมสมัยใหม่ต้นแรกของโลกชื่อ ลา ฟรองซ์ (La France) เกิดในประเทศฝรั่งเศสในปี ค.ศ.1867 โดย Guillot&fils ดอกมีสีชมพูอ่อน กลิ่นหอมแรง ในหนึ่งดอกมีกลีบดอกได้มากถึง 60 กลีบ ดอกโน้มตัวลงเล็กน้อยจากก้านดอก และมีชื่อไทยว่า เดือนฉาย เป็นกุหลาบที่ พระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว ทรงนำมาปลูกที่เมืองไทย

ในบรรดา 'กลุ่มกุหลาบนิยมสมัยใหม่' พันธุ์ที่มีชื่อเสียงมาก โลกยกย่องให้กับกุหลาบที่ได้รับการตั้งชื่อว่า พีซ (Peace) เป็นกุหลาบประเภทดอกใหญ่ กลีบดอกสีเหลืองโดยมีขอบกลีบเป็นสีชมพูเรื่อ บริษัท Meilland ในฝรั่งเศสได้ผสมกุหลาบพันธุ์นี้ออกมาในช่วงสงครามโลกครั้งที่ 2 และส่งประกวดในประเทศสหรัฐอเมริกา ในช่วงเวลานั้นสมาคมกุหลาบอเมริกัน (ARS -American Rose Society) ได้ตัดสินประกาศให้กุหลาบสายพันธุ์นี้ชนะเลิศในวันที่ 29 เมษายน ค.ศ.1945 ซึ่งเป็นวันที่กรุงเบอร์ลินถูกกำราบ เพื่อเป็นสัญลักษณ์แห่งสันติภาพ และให้เกียรติเป็น Rose World นับว่าเป็นกุหลาบที่ได้รับความนิยมมาจนทุกวันนี้

ในงาน เทศกาลดอกไม้งามประจำปี ซึ่งเป็นส่วนหนึ่งของงานฉลองครบรอบ 61 ปีห้างสรรพสินค้าเซ็นทรัล (29 ต.ค.-17 ธ.ค. 2551) มีการนำดอกกุหลาบมาจัดแต่งเป็นประติมากรรมดอกไม้ด้วยความสร้างสรรค์ พร้อมกับจัดแสดงสายพันธุ์กุหลาบหายากไว้มากมาย หนึ่งในนั้นคือกุหลาบสายพันธุ์ พระนามสิรินธร ซึ่งอาจารย์จีระ ดวงพัตรา เล่าถึงที่มาของกุหลาบสายพันธุ์นี้ว่า เมื่อปี พ.ศ. 2524 กุหลาบประเภทดอกใหญ่ (Hybrid Tea) พันธุ์หนึ่งชื่อ มาดราส (Madras) ของบริษัทแจ็คสัน แอนด์ เพอร์กินส์ จำกัด ผู้ผลิตกุหลาบรายใหญ่ที่สุดในสหรัฐอเมริกา ดอกมีสีชมพูแกมม่วง ได้รับคัดเลือกเป็นกุหลาบแห่งปี ตนจึงได้สั่งกุหลาบชนิดนี้เข้ามาปลูกได้ประมาณ 2-3 เดือน ปลูกถวายไว้ในวังสวนจิตรลดา พบว่าเกิดกลายพันธุ์ในต้นเดียวกัน ให้ต้นใหม่ที่มีดอกสีชมพูเหลืองเหลือบ

เมื่อทดลองติดตาจนแน่ใจว่าเป็นกุหลาบพันธุ์ใหม่ จึงได้ขอพระราชทานพระราชานุญาตตั้งชื่อกุหลาบพันธุ์นี้ว่า 'พระนามสิรินธร' นับเป็นกุหลาบพันธุ์ที่โดดเด่นที่สุด เพราะเป็นกุหลาบพุ่มชนิดดอกโต (Bush-Rose) สีชมพูเหลืองเหลือบ กลีบซ้อนแน่น สวยงามมาก เมื่อ สมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯ สยามบรมราชกุมารี มีพระมหากรุณาธิคุณพระราชทานพระราชานุญาต จึงได้จดทะเบียนไว้ มีชื่อภาษาอังกฤษว่า Princess Maha Chakri Sirindhorn

ในโลกกุหลาบปัจจุบัน มีกุหลาบใหม่ออกมาอีกกลุ่ม เป็นกุหลาบสมัยเก่ากับสมัยใหม่มาผสมกันโดยชาวอังกฤษชื่อ เดวิด ออสติน แล้วตั้งชื่อว่าเป็น กุหลาบอังกฤษ (English Rose) เป็นกุหลาบที่กำลังตื่นตัวกันทั่วโลก เนื่องจากเป็นกุหลาบข้ามพันธุ์ระหว่างเก่ากับใหม่ มีคุณสมบัติพิเศษคือเลี้ยงง่าย โตเร็ว ดอกมีกลิ่นหอมมาก ถ้าเป็นพันธุ์ทรงพุ่มก็เป็นพุ่มใหญ่ ทนทานต่อโรค สามารถปลูกได้ทั่วโลก อาจารย์จีระกล่าวว่า ในกรุงเทพฯ มีลูกค้าหลายรายที่นำกุหลาบใหม่กลุ่มนี้ไปปลูกแล้วติดใจ บางรายสามารถทำเป็นกระถางใหญ่ๆ ขายได้ต้นละ 3,500 บาท ยิ่งอากาศร้อนในบ้านเรายิ่งเลี้ยงง่าย แต่ว่าดอกจะใหญ่สู้เมืองหนาวไม่ได้

สำหรับผู้ปลูกกุหลาบมือสมัครเล่น อยากทำแปลงกุหลาบเล็กๆ ประดับสวนหน้าบ้าน การปลูกกุหลาบไม่ยากอย่างที่คิด ลองพิจารณาปัจจัยที่เกี่ยวข้องกับการปลูกกุหลาบที่สรุปได้จากการสนทนากับอาจารย์จีระต่อไปนี้

# อากาศ : อากาศเย็นทำให้ดอกกุหลาบมีขนาดใหญ่, ถ้าอากาศเย็น อัตราการคายน้ำของต้นไม้ก็จะน้อย ดอกไม้ก็จะอวบน้ำ เมื่ออวบน้ำดอกก็โต

# โรงเรือน : การปลูกกุหลาบในโรงเรือนเพื่อตัดดอกเป็นการค้า มักควบคุมอุณหภูมิให้อยู่ระหว่าง 16-26 องศาเซลเซียส ในยุโรปฤดูหนาวก็จะปลูกในโรงเรือน แต่เป็นการให้ความร้อน ในเมืองหนาวถ้าแสงแดดไม่พอ ต้นไม้จะไม่โต จำเป็นต้องได้รับการช่วยโดยการส่องไฟพิเศษ (High Intensitive Discharge)

# เลือกพันธุ์ : การทำกุหลาบตัดดอกกับกุหลาบประดับสถานที่-สวนเพื่อความสวยงาม ไม่เหมือนกัน ต้องเลือกพันธุ์ที่เหมาะสมกับสถานที่และสภาพแวดล้อม โดยเลือกพันธุ์ที่แข็งแรงเหมาะสมกับแต่ละท้องที่

# กุหลาบตัดดอก : ไม้ตัดดอกต้องใช้เทคโนโลยีหลายอย่าง เช่น การให้ปุ๋ย การให้น้ำ การเตรียมดิน เป็นเทคโนโลยีที่สูงมากเพื่อให้ได้ไม้ตัดดอกคุณภาพดี ภายใน 1 เอเคอร์ต้องลงทุนไม่ต่ำกว่า 4-5 ล้านบาท การปลูกกุหลาบตัดดอกในเมืองไทยยังเป็นการปลูกโดยใช้มาตรฐานปลูกที่ความสูงเกิน 1,000 เมตร เช่น เชียงใหม่ (สะเมิง) 

# สถานที่ปลูก : สถานที่ที่เหมาะสำหรับปลูกกุหลาบ ควรเป็นที่โล่งแจ้ง อากาศถ่ายเทสะดวก ได้รับแสงแดดไม่ต่ำกว่าวันละ 4-6 ชั่วโมง แต่อุณหภูมิไม่ควรร้อนเกิน 30 องศาเซลเซียส ถ้าอุณหภูมิร้อน ต้นไม้จะโตในรูปทรง แต่คุณภาพดอกจะเสีย สังเกตช่วงอากาศอบอุ่น (spring) ในยุโรป พระอาทิตย์ขึ้นเวลาตีสี่-ตกประมาณสี่ทุ่ม ได้รับแสงประมาณวันละ 16 ชั่วโมง กุหลาบแตกดอกสวยงาม แสดงว่าแสงเป็นปัจจัย ดังนั้นจึงไม่ควรปลูกกุหลาบใต้ต้นไม้ใหญ่หรือในตึกรามบ้านช่อง

# ดิน : กุหลาบชอบดินร่วนซุยเป็นพิเศษ คือเจาะจงการระบายน้ำต้องไม่มีปัญหา ถ้าเราขุดเป็นหลุมลงไปแล้วรดน้ำ น้ำควรซึมออกหมดภายในไม่เกิน 1 ชั่วโมงในระดับความลึกสองฟุต

# ปุ๋ย : ให้ปุ๋ยกุหลาบเดือนละ 1-2 ครั้ง (ห่างกัน 15 วัน) หลักการให้ปุ๋ยโดยทั่วไปคือให้น้อยๆ ได้ให้บ่อยๆ ไม่ควรให้ทีเดียวมากๆ เพราะปุ๋ยแต่ละชนิดมีปัจจัยเกี่ยวกับความเค็ม และต้องคำนึงถึงค่า pH ของดิน กุหลาบชอบพีเอชของดินที่มีความเป็นกรดอ่อนๆ (pH ประมาณ 6.5) ดังนั้นจึงต้องศึกษาความเป็นกรดเป็นด่างของปุ๋ย นักปลูกกุหลาบจึงต้องตรวจสอบและแก้ไขค่าพีเอชของดินสม่ำเสมอ

# การรดน้ำ : การรดน้ำ ถ้าการระบายน้ำดี ปลูกกับพื้นดินธรรมดาทั่วไป รดน้ำวันละครั้งก็พอ 

# เวลารดน้ำ : โดยปกติรดน้ำเวลาใดก็ได้ แต่ที่นิยมคือเวลาเช้า จะรดเปียกใบก็ได้ แต่ถ้ารดน้ำตอนเย็นก็ควรจะเลี่ยงอย่ารดน้ำถูกใบ เพราะใบกุหลาบหากเปียกน้ำเกินกว่า 5 ชั่วโมง จะเป็นสาเหตุทำให้เกิดโรค โรคกุหลาบมักเกิดจากความชื้นของใบและอากาศ ถ้าสังเกตจะเห็นว่าฤดูฝน ใบกุหลาบจะร่วง แก้ปัญหาได้โดยหาโรงเรือนพลาสติกมาคลุม

# โรคกุหลาบ : ในสหรัฐ ใช้กุหลาบเป็นไม้หลักในการค้นคว้าเรื่องโรคและแมลงของพืช เนื่องจากกุหลาบเป็นไม้ที่มีโรคและแมลงรบกวนมากที่สุด เวลาปลูกต้องฉีดยาป้องกัน แต่ทุกวันนี้มีกุหลาบบางพันธุ์ที่ผู้ปลูกพยายามคัดและผสมพันธุ์ให้ได้พันธุ์ที่ไม่ค่อยเป็นโรคหรือมีภูมิต้านทานโรคสูง เช่น กุหลาบอังกฤษ 

# อายุ : ถ้าดูแลเอาใจใส่เป็นอย่างดี กุหลาบมีอายุเฉลี่ยได้ถึง 20-30 ปี 

# ตัดแต่ง : กุหลาบเป็นไม้มาจากต่างประเทศ จึงมักงอกงามดีในช่วงฤดูหนาว (ถ้าเปรียบเทียบทั้งปี) เมื่อใกล้ฤดูหนาวชาวสวนจึงมักตัดแต่งต้น หลังจากนั้นประมาณ 40 วันกุหลาบจะออกดอก วิธีตัดแต่งมีหลายวิธี แต่วิธีที่ดีคือ ตัดความสูงทิ้งครึ่งของความสูงทั้งหมด (ขึ้นอยู่กับแต่ละพันธุ์) รวมทั้งตัดกิ่งแก่ๆ และกิ่งที่เป็นโรค

กุหลาบถือเป็นสัญลักษณ์แห่งความรักและความโรแมนติก บางตำนานเล่าว่า ดอกกุหลาบ เป็นเสมือนเครื่องหมายแทนการกำเนิดของ เทพธิดาวีนัส ซึ่งเป็นเทพแห่งความงามและความรัก เทพธิดาวีนัสเป็นที่รู้จักกันในชื่อ 'อโฟรไดท์' ในตำนานเทพของกรีกกล่าวไว้ว่า น้ำตาของ อโฟรไดท์ได้หยดลงปะปนกับเลือดของ 'อะคอนิส' คนรักของเธอที่ถูกหมูป่าฆ่า เลือดและน้ำตาหยดลงสู่พื้นแล้วกลายเป็นดอกไม้สีแดงเข้มหรือดอกกุหลาบนั่นเอง แต่บางตำนานก็เล่าว่าดอกกุหลาบเกิดจากเลือดของ 'อโฟรไดท์' เอง ที่หยดลงสู่พื้น เมื่อเธอแทงตัวเองด้วยหนามแหลม

นอกจากนี้ยังมักมีผู้เปรียบเทียบความงามของผู้หญิงประหนึ่งดอกกุหลาบ ผู้หญิงคนแรกในประวัติศาสตร์โลกที่ได้รับสมญาว่างามเสมือนดอกกุหลาบคือ พระนางคลีโอพัตรา และ พระนางก็ทรงเคยต้อนรับ มาร์ค แอนโทนี คนรักของพระนางในห้องซึ่งโรยด้วยกลีบดอกกุหลาบหนาถึง 18 นิ้ว หอมฟุ้งไปด้วยกลิ่นกุหลาบ

เหล่านี้เป็นส่วนหนึ่งที่ทำให้ 'กุหลาบ' กลายเป็นสัญลักษณ์ของขวัญ-ของกำนัลสำหรับการแสดงความรัก

Tags : จีระ ดวงพัตรา กุหลาบ

ความคิดเห็น

ความคิดเห็นที่ 9

พอดีผมยากได้ต้นกุหลาบสี่เหลืองมากๆๆเลยครับ หาไม่ได้เลยครับ
ใครพอจะรู้ และมีความคิดเห็นช่วยบอกหน่อยนะครับ ขอขอบคุณเป็นอย่างสุงครับ *เพื่อเอาไปให้ที่รักครับผม* ช่วยหน่อยนะครับ

ความคิดเห็นที่ 8

น่าสนใจค่ะ เพราะตอนนี้เป็นคนหนึ่งที่หลงใหลในกุหลาบเช่นกัน ชอบมากค่ะปลูกไว้ประมาณ 20 กว่าต้นคะหลายสี มีกุหลาบหนู กุหลาบมอญ และอีกหลายชนิด มีปัญหาใบหงิกใบไหม้ ควรแก้ยังไร ใส่ปุ่ยอะไร ฉีดยาอะไรที่ไม่เป็นอันตรายกับเด็กด้วยค่ะ ช่วยแนะนำด้วยนะคะ

ความคิดเห็นที่ 7

น่าสนใจค่ะ เพราะตอนนี้เป็นคนหนึ่งที่หลงใหลในกุหลาบเช่นกัน ชอบมากค่ะปลูกไว้ประมาณ 20 กว่าต้นคะหลายสี มีกุหลาบหนู กุหลาบมอญ และอีกหลายชนิด มีปัญหาใบหงิกใบไหม้ ควรแก้ยังไร ใส่ปุ่ยอะไร ฉีดยาอะไรที่ไม่เป็นอันตรายกับเด็กด้วยค่ะ ช่วยแนะนำด้วยนะคะ

ความคิดเห็นที่ 6

http://www.facebook.com/pages/%E0%B8%88%E0%B8%B5%E0%B8%A3%E0%B8%B0%E0%B9%82%E0%B8%A3%E0%B8%AA-%E0%B9%80%E0%B8%99%E0%B8%B4%E0%B8%AA%E0%B9%80%E0%B8%8B%E0%B8%AD%E0%B8%A3%E0%B8%B5%E0%B9%88/242013849178949

ฝากเว็บด้วยครับของ จีระโรส

ความคิดเห็นที่ 5

ปุ๋ยอินทรีย์ไคโตอะมิโนแท่ง 100% ไม่มีดินผสม ประกอบด้วยมูลสัตว์

และสารสกัดไคโตอะมิโนน้ำ มีธาตุอาหารสูง อุดมด้วยธาตุหลัก ธาตรอง จุลธาตุ พร้อมเสริม

กรดอะมิโน ฮอร์โมนเร่งการเจริญเติบโต โอลิโกไคโตซานเพื่อเสริมภูมิต้านทาน ป้องกัน

โรคและแมลงแก่พืช เพื่อต้านทานเชื้อโรค เพิ่มผลผลิต ช่วยฟื้นฟูและปรับสภาพดินให้

ร่วนซุย แนะนำ: ใช้ผสมกับปุ๋ยน้ำ บีเอ็น13 (25 มล./น้ำ 2.5 ลิตร) คลุกเคล้ากับปุ๋ยแท่งบี

เอ็น12 (25 ก.ก.) เพื่อหว่านหรือรองก้นหลุม และใช้ร่วมกับปุ๋ยน้ำบีเอ็น13 ฉีดพ่นทางใบ

จะให้ผลผลิตและต่อต้านโรคและแมลงดียิ่งขึ้น

คุณสมบัติการปลดปล่อยธาตุอาหาร:
สามารถปลดปล่อยธาตุอาหารได้ 2 ช่วงคือ ช่วงแรกทันทีที่รดน้ำซึ่งตอบ

สนองเร็วเช่นเดียวกับปุ๋ยเคมี ช่วงที่สองจะค่อยๆ ปลดปล่อยธาตุอาหาร (slow

release) เช่นเดียวกับปุ๋ยอินทรีย์ ทำให้พืชได้รับปุ๋ยต่อเนื่อง ช่วยปรับปรุง

สภาพดิน ระบบนิเวศน์และสิ่งแวดล้อมอีกด้วย

ติดต่อสอบถาม และดูข้อมูลเพิ่มเติมได้ที่
http://www.tfac.co.th/tf_bio_001.php

ติดต่อบริษัท
ไทยฟูด แอนด์ เคมิคอล จำกัด
103 ซ.ลาซาล 43 ถ.สุขุมวิท 105 แขวง บางนา เขต บางนา กรุงเทพฯ 10260
โทร. 02-3993059-62 แฟกซ์ 02-3993058

ความคิดเห็นที่ 4

สวัสดีครับ ผมหลานคุณตาสกล ลูกแม่อี๊ดครับ

ความคิดเห็นที่ 3

เชื้อสายเดียวกันสักวันจะได้เจอ จากหลาน

ความคิดเห็นที่ 2

ขอชื่นชมคุณจีระ ดวงพัตรา (อาจารย์ ) มาก ๆ ค่ะ
ขอให้อาจาย์สู้ ๆ นะคะ

ความคิดเห็นที่ 1

อยากมีธุรกิจส่วนตัวไหม ???
อดีต นักศึกษา ปี 1 ขอตังค์พ่อแม่ใช้
ปัจจุบัน นักศึกษา ปี 2 ร าย ได้ 3 หมื่น กว่า / เดือน
อดีต พนักงานบริษัทฯ ร า ยได้ หมื่นเศษ
ปัจจุบัน รายได้ 1.5 แสน / เดือน
อดีต นักศึกษา ปี 4
ปัจจุบัน 12 ปียังไม่จบ ร าย ได้ 5 แสน / เดือน
คุณหละอยากมีธุรกิจส่วนตัวไหม ???
สนใจดูที่ http://bestjob.321.cn/

http://slinq.net/2466

ร่วมแสดงความคิดเห็น







*** ข้อความที่ท่านได้อ่าน เกิดจากการเขียนโดยสาธารณชน และส่งขึ้นมาแบบอัตโนมัติ เจ้าของเว็ปไซต์ ไม่รับผิดชอบต่อข้อความใดๆ ทั้งสิ้น เพราะไม่สามารถระบุได้ว่าเป็นความจริงหรือ ชื่อผู้เขียนที่ได้ เห็นคือชื่อจริง ผู้อ่านจึงควรใช้วิจารณญาณในการกลั่นกรอง ซึ่งการลบความคิดเห็น ที่ไม่เหมาะสม สามารถกระทำได้ทันที โดยไม่ต้องมีการแจ้งให้ทราบล่วงหน้า