อาหาร 'สงขลา' จานสุดท้าย ตำรับลับที่รอวันสูญหาย
ทำความรู้จักสงขลาผ่านอาหารของเมืองสองทะเลที่หลอมรวมวัฒนธรรมไทย จีน มุสลิม และฝรั่ง จนกลายเป็นสูตรลับประจำตระกูลที่มีเอกลักษณ์
เป็นเรื่องน่าเสียดายที่อาหารสงขลาบางตำรับลับเหล่านี้ไม่เพียงจะกลายเป็นอาหารที่หากินได้ยากแล้ว ยังเหลือร้านค้าที่สืบทอดเป็นรุ่นสุดท้ายแล้วในขณะนี้
อันเนื่องมาจากภาพถ่าย THE LAST RECIPE OF SONGKHLA : สงขลาจานสุดท้าย ผลงานของ ชัยพฤกษ์ เฉลิมพรพานิช และ ช่างภาพโรงเรียนสังเคราะห์แสง บนผนังตึกจีนถนนยะหริ่ง ซึ่งเป็นส่วนหนึ่งของนิทรรศการ Portrait of Songkhla จัดโดย Creative Economy Agency เพื่อเปิดตัว TCDC ประจำสงขลา เมื่อเดือนกันยายนที่ผ่านมา ทำให้เราตัดสินใจตามรอยชิมอาหารสงขลาจานสุดท้าย ตามข้อมูลและพิกัดที่ระบุไว้พอสังเขป
ขนมบอก
ขนมบอก เป็นขนมโบราณที่มีขายมานานกว่า 80 ปีแล้ว เหตุที่ชื่อว่า ขนมบอก เพราะว่าต้องนำไปนึ่งในกระบอก เดิมทีใช้กระบอกไม้ไผ่ เวลาที่แกะขนมออกมาจะมีเยื่อไผ่บางๆหุ้มอยู่ทำให้ได้กลิ่นหอมๆออกมาด้วย ขณะเดียวกันก็มีรูปทรงตามกระบอกไม้ไผ่ แต่สมัยปัจจุบันมีการดัดแปลงเป็นกระบอกสแตนเลสแทนเพื่อความสะดวก
หากวัตถุดิบหลักของตัวขนมยังคงเป็นแป้งข้าวเหนียว และน้ำผึ้งโหนด (น้ำตาลโตนดที่เคี่ยวจนข้น) นำมาผสมกันแล้วใส่กระบอกนึ่งจนสุก จากนั้นเทลงในถาดคลุกกับมะพร้าวขูดที่โรยเกลือลงไปเล็กน้อย เวลารับประทานก็โรยน้ำตาลกับงาคั่วลงไปด้วย เป็นขนมเหนียวนุ่มหนึบหวานหอมที่มีรสเค็มตัดนิดๆจากมะพร้าวคลุกเกลือ
ร้านขนมบอก ขายตรงร้านน้ำชาหัวมุมถนนนางงาม-พัทลุง ชุมชนมัสยิดบ้านบน เปิดทุกวัน 11.00-16.00 น. โทร.08 3037 7331
ขนมปาดาร้านพี่บ๊ะ
ชื่อขนมแต่มีรสชาติเครื่องแกงใต้ผสมอยู่ เป็นอาหารเช้าที่ขายอยู่ในชุมชนมุสลิม ที่ต้องขีดเส้นใต้สองเส้น คือ ถ้าอยากกินขนมปาดาต้องมาที่ร้านพี่บ๊ะ เพราะมีขายอยู่เจ้าเดียวในสงขลา
ขนมปาดาทำมาจากแป้งข้าวเจ้า กล้วยน้ำว้าสุกและน้ำตาล นำมานวดให้เข้ากันจนเหนียว จากนั้นนำไปห่อไส้มะพร้าวบดที่นำไปผัดกับเครื่องแกงสูตรใต้ ผสมกุ้งลงไปด้วย แล้วนำไปทอดให้เหลืองมีรสชาติ หวาน เค็ม เผ็ด และหอมกลิ่นสมุนไพร
ร้านพี่บ๊ะอยู่ในชุมชนมัสยิดบ้านบน ร้านเปิดทุกวัน 6.00-9.00 น.โทร.08 3037 7331
ขนมบูตู
ขนมบูตูเป็นขนมโบราณหายาก หนึ่งเดียวในสงขลาอีกเช่นกัน ทำมาจากแป้งข้าวเจ้าผสมสูตรลับของครอบครัว แล้วนำมานึ่งจนนุ่ม มีไส้ทำมาจากน้ำตาลโตนด วัตถุดิบหลักในสงขลา รสชาติไม่เหมือนใคร เป็นขนมหวานที่นิยมรับประทานกันในช่วงเช้า
ร้านอยู่ตรงข้างร้านน้ำชาหัวมุมถนนนางงาม-พัทลุง ชุมชนมัสยิดบ้านบน เปิดขายเฉพาะเสาร์-อาทิตย์ และวันหยุดนักขัตฤกษ์ 8.00-12.00 น. โทร. 08 696 67829
ข้าวเหนียวป้าไก่
ข้าวเหนียวร้านป้าไก่เป็นข้าวเหนียวมูลสองสีที่มีหน้าต่างๆ เช่น หน้ากุ้ง หน้ากระฉีก หน้าข้าวเหนียวสังขยา แต่ทีเด็ดอยู่ที่หน้าแกงกุ้ง แกงรสชาติเผ็ดร้อนแบบชาวใต้ที่กินคู่กับข้าวเหนียวมูนรสหวานมันและหอม เข้ากันได้อย่างละมุน ว่ากันว่าร้านนี้ไม่เปิดขายทุกวัน ใครได้กินถือว่ามีบุญทีเดียว
ร้านข้าวเหนียวป้าไก่ อยู่ตรงหัวมุมถนน ชุมชนมัสยิดบ้านบน จันทร์-ศุกร์ 9.00-11.00 น. โทร.0 7431 1112
แต้เฮียงอิ๊ว
ร้านแต้เฮียงอิ๊ว จัดเป็นห้องรับแขกของสงขลาเมืองเก่าที่ใช้ต้อนรับแขกบ้านแขกเมืองอยู่เสมอ รวมทั้งนักท่องเที่ยวชาวไทยและต่างชาติ
มาที่นี่ต้องกินยำมะม่วงเบา อาหารเรียกน้ำย่อยที่กินแล้วชื่นใจ ตามด้วยเป็ดพะโล้ ผัดต้มยำแห้ง ปลากระบอกทอด ยำเต้าหู้ยี้ เป็นอาหารจีนแต้จิ๋วที่รสชาติไม่เผ็ดร้อนเหมือนอาหารใต้ แต่มีรสชาติชัดเจน มีทั้งผัดและยำที่ปรุงด้วยเทคนิคที่ได้รับการสืบทอดกันมาจากรุ่นสู่รุ่น
น่าเสียดายและใจหายที่รู้ว่าทายาทรุ่นปัจจุบันจะเป็นรุ่นสุดท้ายของร้านแล้ว
ร้านเปิดทุกวัน 11.30-14.00 น. และ 17.00-21.00 น. โทร.074311505